Veertig jaar lang stond meester René Scherpenhuizen voor de klas. Na een paar maanden op het administratiekantoor van zijn vader kwam hij al snel tot de conclusie dat een administratief beroep niets voor hem was. Gelukkig duurde het niet lang voordat hij als invaller voor de klas terechtkwam. Daar wist hij het meteen: “dit is waar ik voor gemaakt ben.”
Zijn allereerste lesdag? Die kan hij zich eigenlijk niet eens meer herinneren. Wel weet hij nog dat hij er onbevangen in stapte. Zonder zenuwen. Gewoon doen.
Dat verbaasde eigenlijk niemand. Al op jonge leeftijd kreeg René van verschillende mensen te horen dat hij het onderwijs in moest. Het viel toen al op hoe makkelijk hij contact maakte met kinderen. Eén van die mensen was zijn eigen meester, John Durberg. Jaren later was het ook Durberg die René als vaste leerkracht binnenhaalde op de Finse School in Deventer. Deze karakteristieke houten school werd de plek waar hij definitief zijn hart verloor aan het onderwijs.
In de jaren die volgden werkte René op verschillende scholen: onder andere obs De Wizard, de Hagenpoort, de Enkschool, obs de Wije, het Roessink en uiteindelijk tien jaar geleden obs Slingerbos. In veertig jaar tijd gaf hij aan vrijwel alle groepen les, al lag zijn hart toch vooral bij de bovenbouw, vanaf groep 6.
Als hem gevraagd wordt welke periode hem het meest is bijgebleven, hoeft hij geen seconde na te denken. "Het Roessink." Negentien jaar werkte hij daar in een hecht team van collega's dat zelfs lange tijd zonder directeur wist te functioneren. "De collegialiteit was daar enorm. We deden het echt met elkaar." Dat is dan ook meteen het belangrijkste advies dat hij nieuwe leerkrachten – desgevraagd- wil meegeven. "Zorg dat je onderdeel wordt van het team. Blijf niet op je eigen eilandje zitten. Je leert ontzettend veel van collega's. Samen kom je verder dan alleen."
Meer dan alleen lesgeven
Volgens René is lesgeven veel meer dan alleen rekenen, taal en spelling. In veertig jaar voor de klas maakte hij van alles mee. Mooie momenten die een glimlach oproepen, maar ook gebeurtenissen die je niet zomaar loslaten. Hij gaf les op scholen in allerlei wijken, elk met een eigen sfeer, uitdagingen en verhalen. Dat maakte geen dag hetzelfde. Eén ding stond daarbij altijd vast: naast duidelijke grenzen moet er ook ruimte zijn voor humor.
"Je wilt ieder kind een goede basis meegeven voor de maatschappij." Dat blijkt ook uit wat hem daarbij gelijk te binnen schiet. Er was een leerling die regelmatig de klas uit werd gestuurd en het zichtbaar moeilijk had. Als invaller besloot René het anders aan te pakken. "Ik ben vooral met hem gaan praten. Niet over zijn gedrag, maar over voetbal. Daar kon hij enthousiast over vertellen." Volgens René voel je als leerkracht vaak aan wat een kind nodig heeft. Jaren later doet hij boodschappen als hij ineens enthousiast hoort:
"Hé meester René!"
Het was even diep nadenken omdat hij hem slechts een paar dagen in zijn klas had gehad. Het blijkt precies die leerling te zijn. "Dat zijn de momenten waarop je beseft dat je soms veel meer hebt betekend dan je zelf dacht. Achter gedrag zit altijd een kind."
Van een klein mapje naar een overvolle administratie
Wat is er in veertig jaar het meest veranderd? René hoeft niet lang na te denken. "De administratie." Toen hij begon had hij een klein mapje waarin hij wat ideeën voor de volgende dag opschreef. "Lesplannen, doelen en formats... dat bestond allemaal niet. Ik kon spontaan een maatschappelijk onderwerp oppakken en daar gerust een hele dag mee bezig zijn." Betekent het dat vroeger alles beter was? "Nee, tijden veranderen en je moet meegaan. Maar soms denk ik ook: de kinderen van toen zijn óók prima terechtgekomen.”
Stressballetjes en een gitaar
Na veertig jaar zijn het vaak juist de kleine dingen die leerlingen zich blijven herinneren. Een oud-leerling van Het Roessink, van wie inmiddels ook de kinderen les hebben gehad van meester René op OBS Slingerbos, hoeft niet lang na te denken.
"Die stressballetjes!"
Wanneer een leerling even niet oplette, wilde René nog weleens een stressballetje die kant op gooien. Niet hard natuurlijk, maar precies genoeg om de aandacht weer terug te krijgen. Tot grote hilariteit van de klas. "Maar het ergste was nog dat je het balletje daarna weer terug moest brengen naar het bureau van meester René," vertelt de oud-leerling lachend.
René schiet direct in de lach. "Dat zou tegenwoordig waarschijnlijk niet meer kunnen."
Ook de gitaar van meester René is blijven hangen bij de oud-leerling. Regelmatig haalde hij die tevoorschijn om samen met de klas muziek te maken. Die momenten van ontspanning en gezelligheid zijn veel leerlingen altijd bijgebleven.
Kinderen zijn nog steeds spontaan
Waar het onderwijs en de maatschappij in veertig jaar flink zijn veranderd, ziet René dat veel minder bij de kinderen zelf. "Kinderen zijn eigenlijk nog steeds hetzelfde. Ze zijn net zo spontaan en nieuwsgierig als veertig jaar geleden." De grootste verandering ziet hij bij de ouders. "Kinderen worden tegenwoordig overal bij betrokken en over bijna alles ontstaat een discussie. Niet dat het vroeger beter was, maar de balans is wel de andere kant op geslagen."
Geen poeha
Wat gaat hij straks het meest missen? "De kinderen. Met collega’s kan ik blijven afspreken, maar die dagelijkse band met kinderen ga ik echt missen." Met pensioen gaan betekent voor René allesbehalve stilzitten. Hij speelt in twee bands, begeleidt nog altijd een professionele zangeres tijdens optredens en wil Nederlandse les gaan geven aan jongeren van een AZC tussen de 16 en 18 jaar. "Ik kom straks eerder tijd tekort. Ik denk dat ik vooral op de rem moet leren trappen."
Ook zijn afscheid past helemaal bij wie René is. "Gewoon met het team van obs Slingerbos en een paar oud-collega's naar de kroeg. Een drankje, een muziekje. Niet te veel poeha." Misschien zegt dat ook wel alles over de man die veertig jaar voor de klas stond. Als hij zijn hele loopbaan in één zin moet samenvatten, blijft hij opnieuw bescheiden. "Een mooie en leerzame tijd." En als je vraagt waar hij het meest van geleerd heeft, volgt direct het antwoord. "Van ervaring. Van de mooie momenten, maar ook van de moeilijke. En vooral van de verschillende mensen om me heen."
Om gezondheidsredenen koos René ervoor de laatste twee jaar als invaller te werken. Inmiddels gaat het gelukkig weer goed met zijn gezondheid. Daarmee is de cirkel mooi rond: hij begon als invaller en sluit zijn veertigjarige carrière ook als invaller af.